Trước sự phát triển đột phá của những công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, việc quản lý các công nghệ mới này gặp nhiều thách thức. Nghị quyết 57-NQ/TW cùng với việc luật hóa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo là "chìa khóa" mở ra hướng đi mới giải quyết vấn đề này. Việc quản lý công nghệ chuyển từ cơ chế bị động, chạy theo công nghệ sang vị thế chủ động kiến tạo không gian thử nghiệm cho các doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức nghiên cứu của Việt Nam. PGS. TS. Nguyễn Trường Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ thông tin - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã có dịp chia sẻ với báo Vietnam News về những vấn đề nêu trên.
Trước khi Nghị quyết 57-NQ/TW ra đời, các cơ chế thử nghiệm ở Việt Nam hầu hết chỉ mang tính đơn lẻ, cục bộ. Sự xuất hiện của Nghị quyết này đã tạo ra những tác động mang tính giải phóng và định hình lại toàn bộ tư duy trong xây dựng hành lang pháp lý. Điểm cốt lõi và quan trọng nhất của Nghị quyết chính là tư duy chấp nhận rủi ro vốn là trở ngại lớn nhất của việc thử nghiệm cái mới tại Việt nam, thay vì tư duy cũ coi "thất bại là sai phạm" và sự lo lắng làm thất thoát ngân sách, tài sản công trong hoạt động KHCN và ĐMST. Nghị quyết 57 thúc đẩy mô hình quản trị linh hoạt, thông qua quá trình vận hành thực tế trong sandbox. Từ các sandbox thử nghiệm, cơ quan quản lý nhà nước thu thập dữ liệu thực tế để xây dựng các văn bản pháp lý chính thức phù hợp với hoàn cảnh và sự biến động của công nghệ, vừa đảm bảo mức độ an toàn đối với các tác động của những công nghệ đó đối với KT-XH. Đồng thời Nghị quyết cũng thúc đẩy mạnh mẽ mô hình liên kết giữa Nhà nước – Viện trường – Doanh nghiệp để đưa công nghệ từ "ngăn kéo" ra thị trường thông qua việc mở đường cho các trường đại học, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu thiết lập các không gian thử nghiệm công nghệ nguồn hay các giải pháp ở quy mô lớn để tự chủ công nghệ, giảm phụ thuộc vào nước ngoài.
Có thể nói rằng Nghị quyết 57-NQ/TW không chỉ là một văn bản định hướng, tấm giấy thông hành pháp lý cao nhất giúp mở đường cho cơ chế sandbox đi vào đời sống một cách thực chất, mà còn giúp thay đổi cách tiếp cận của nhà nước. Thay vì hạn chế những gì chưa hiểu rõ, nhà nước tạo nên một không gian an toàn để các doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu cùng nhau học hỏi và phát triển với công nghệ.
Thông tin chi tiết về nội dung trong bài phỏng vấn của báo Vietnam News: